نکات ضروری در زمان تخلیه و تعویض کیسه استومی

می دانید سالانه تقریباً 100,000 جراحی استومی در ایالات متحده آمریکا انجام می‌شود

کیسه‌های استومی مدرن فاقد بو هستند، به همین خاطر افراد عادی متوجه کیسه استومی در این بیماران نمی‌شوند.

استومیت‌ها می‌توانند فعالیت‌های روزمره خود شامل شنا کردن، کار کردن، ورزش کردن و روابط اجتماعی با خانواده و دوستان خود را داشته باشند.

یکی از جراحی‌هایی که امروزه با هدف نجات انسان استفاده می‌شود، استومی (Ostomy) است. طی این نوع جراحی، شکافی بر روی پوست ایجاد می‌شود، و طی آن ادرار یا مدفوع از انسان خارج می‌شود. استوما (Stoma) به شکاف ایجاد شده گفته می‌شود، که در واقع مسیری از یک اندام (نظیر روده بزرگ، روده کوچک و مثانه) به خارج از شکم می‌باشد.

انواع جراحی های استومی

جراحی استومی به سه روش متفاوت انجام می‌شود.

جراحی کولوستومی

در روش اول که به کولوستومی (Colostomy) مشهور است، بخشی از کولون (روده بزرگ) یا رکتوم (Rectum) برداشته شده و کولون باقی مانده به دیواره شکم آورده می‌شود.

آنچه را که برای استوما، پوست و تیپ بدنی منحصر به فرد شما بهترین است را پیدا کنید.

طول عمر بیماران استومی

طول عمر بیماران استومی همانند دیگر افراد جامعه بوده و زندگی استومیت‌ها بعد از عمل جراحی فقط دستخوش تغییراتی می‌شود. این افراد بعد از گذراندن دوره بهبودی می‌توانند به زندگی عادی خود بازگردند. پیشرفت علم پزشکی در سال‌های اخیر باعث شده است مشکلات ناشی از استومی بسیار کمتر شده و استومیت ها به ندرت دچار مشکل می‌شوند.

مشکلات بیماران استومی

از مهم‌ترین عوارض استومی پس از عمل جراحی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• بیمار اعتماد به نفس خود را برای انجام روابط جنسی طبیعی از دست می‌دهد.
• ترس و نگرانی از آسیب به کیسه استومی باعث می‌شود بیمار از ورزش کردن پرهیز کند.
• استومیت‌ها به طور عمده پس از انجام عمل جراحی دچار مشکلات روحی و روانی می‌شوند.
• عدم اطلاع از نحوه استحمام (بدون کیسه یا با کیسه) باعث می‌شود بیمار به موقع حمام نکند.
• ترس از صدا، بو و هم‌چنین نشت کیسه استومی باعث می‌گردد استومیت‌ها در جمع حضور پیدا نکنند.
• استومیت‌ها در شب به بی‌خوابی دچار می‌شوند، که این موضوع منجر به بی‌حوصلگی آن‌ها در روز می‌گردد.
• به دلیل عدم آگاهی از تغذیه استومیت‌ها، این گونه افراد از تغذیه مناسب برخوردار نمی‌شوند، و دچار ضعف، بی‌حالی و لاغری می‌شوند.
• مشکلات مالی (هزینه خرید کیسه و متعلقات آن)، مشکلات اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی از جمله مشکلاتی است که افراد پس از عمل جراحی به آن دچار می‌شوند.

چه موضوعاتی برای بیماران استومی اهمیت دارد و بایستی از آن مطلع باشند!!!

برخی موضوعات است که بیماران استومی بایستی از آن آگاهی کامل داشته باشند. بدین خاطر که این نوع موضوعات در طول مسیر به آنها کمک خواهد نمود تا با آرامش خاطر بیشتر و به آسانی بتوانند تمامی اقدامات لازم را انجام دهند. اما این موارد حائز اهمیت که بیماران استومی بایستی بدانند چیست چند بخش زیر می تواند به شما در این مسیر کمک بسزایی نماید.

علاوه بر این در قسمت سوالات متداول کیسه استومی می توانید پاسخ سوالات عموم افراد را مطالعه نمایید .

نکات مهم هنگام تعویض استومی

هنگام تعویض استومی نیاز است به نکاتی توجه شود، که مهم‌ترین آن‌ها در زیر اشاره شده است:

• در صورت وجود مو روی شکم می‌توان آن را تراشید تا از ایجاد درد بیشتر به هنگام برداشتن چسب جلوگیری کند.
• پس از نصب کیسه استومای جدید به مدت چند ثانیه دست خود را روی آن نگه دارید تا به مهروموم آن کمک کند.
• هنگام تعویض بهتر است روی یک پارچه یا حوله غیرقابل استفاده ایستاده تا از کثیف شدن منزل توسط مواد زائد جلوگیری شود.

چگونه کیسه استومی را عوض کنیم؟

تعویض کیسه استومی شامل حذف کیسه قدیمی، وارسی پوست، اندازه‌گیری استوما و وصل کردن کیسه جدید است، که مراحل هر یک از آن‌ها در ادامه آورده شده است:

ضرورت رعایت بهداشت

از ابتدایی ترین مراحل تعویض کیسه استومی رعایت بهداشت است که این امر به پیشگیری از بروز عفونت کمک خواهد نمود.

• دستان خود را با آب و صابون شستشو داده، به گونه‌ای که بین انگشتان و زیر ناخن‌ها به طور کامل تمیز گردند. با یک حوله تمیز یا حوله کاغذی دستان خود را خشک کنید.
• اگر کیسه استومی از نوع دو تکه است، با یک دست پوست اطراف استومای خود را به آرامی فشار دهید و با دست دیگر مهروموم را بردارید. (اگر برداشتن مهروموم سخت است، می‌توانید از پدهای مخصوص استفاده کنید.) این عمل از تماس سر کیسه با پوست و احتمال بروز عفونت پیشگیری می نماید.

حذف کیسه قدیمی

گیره‌ای را که همراه کیسه است نگه دارید. کیسه استومی قدیمی را در یک کیسه قرار داده و سپس کیسه را در سطل زباله بیندازید. سپس پوست اطراف استومای خود را با آب گرم و صابون شستشو داده و با یک دستمال تمیز یا حوله کاغذی تمیز کنید. پس از آن، با استفاده از یک حوله تمیز پوست را خشک کنید.

وارسی پوست

• پوست خود را بررسی کنید. خون‌ریزی کم، طبیعی است. پوست باید صورتی یا قرمز باشد. اگر بنفش، مشکی یا آبی است با پزشک خود تماس بگیرید.
• اطراف استوما را با دستمال مخصوص پوست پاک کنید. اگر پوست شما کمی مرطوب است، مقداری از پودر استوما را فقط روی قسمت مرطوب یا باز آن بپاشید.
• دستمال مرطوب مخصوص را به آرامی روی پودر و دوباره پوست خود بمالید.
• اجازه دهید این ناحیه به مدت 1 تا 2 دقیقه در هوا خشک شود.

اندازه‌گیری استوما

• از کارت اندازه‌گیری خود برای یافتن اندازه دایره متناسب با اندازه استومای خود استفاده کنید. کارت را به پوست خود لمس نکنید.
• اگر کیسه استومی از نوع دو تکه است، اندازه دایره را در پشت مهروموم حلقه ترسیم کنید و این اندازه را برش دهید. اطمینان حاصل کنید که لبه‌های بریده شده صاف هستند.

وصل کیسه جدید

• اگر کیسه استومی از نوع دو تکه است، کیسه را به مهروموم حلقه بچسبانید.
• کاغذ را از مهروموم حلقه جدا کنید.
• خمیر استوما را در اطراف سوراخ درزگیر بپاشید یا حلقه مخصوص استوما را در اطراف دهانه قرار دهید.
• مهروموم را به طور مساوی در اطراف استوما قرار دهید. آن را برای چند دقیقه در جای خود نگه دارید. سعی کنید یک دستمال گرم را روی مهروموم نگه دارید تا به چسبیدن آن به پوست شما کمک کند.
• در صورت نیاز به آن‌ها، توپ‌های پنبه‌ای یا بسته‌های ژل مخصوص را در کیسه خود قرار دهید تا نشت نکند.
• گیره کیسه را وصل کنید یا از نوار چسب برای بستن کیسه استفاده کنید.
• دوباره دست‌های خود را با آب و صابون گرم بشویید.

نحوه تخلیه کیسه استومی

جهت خالی کردن کیسه استومی، انجام مراحل زیر ضروری است:

• روی توالت یا کنار آن بنشینید، یا جلوی توالت بایستید. یک لایه کاغذ توالت در کاسه توالت قرار دهید تا مدفوع پاشیده نشود.
• لباس‌های خود را از کیسه جدا کنید.
• پایین کیسه را بالا نگه دارید. درب‌هایVelcro را باز کنید یا گیره را بردارید و کنار بگذارید.
• به آرامی دم Tail یا دهانه آن را روی توالت باز کنید.
• روی توالت خم شوید تا از پاشش آب جلوگیری کنید.
• انگشتان خود را به سمت پایین کیسه بکشید تا تمام مدفوع خارج شود.

نحوه تمیز کردن کیسه استومی

به منظور تمیز کردن کیسه می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:

• داخل و خارج دم را با دستمال توالت پاک کنید. انجام این کار به جلوگیری از هرگونه بو کمک می‌کند.
• دو طرف کیسه را از نظر پارگی یا سوراخ بررسی کنید. اگر موردی پیدا کردید، یک کیسه جدید قرار دهید.
• اگر کیسه با گیره بسته می‌شود، در صورت وجود مدفوع روی آن، گیره را بشویید.

زمان مناسب مراجعه به پزشک

در صورت مواجه با شرایط زیر توصیه می‌شود با پزشک متخصص تماس حاصل شود:

استومای شما متورم است و بیش از نیم اینچ (1 سانتی‌متر) بزرگتر از حد طبیعی است.

استوما پایین‌تر از سطح پوست به داخل کشیده می‌شود.

خونریزی بیش از حد طبیعی در استوما مشاهده شود.

رنگ استوما غیرطبیعی و به رنگ بنفش، سیاه یا سفید باشد.

استوما اغلب دارای نشتی است.

به نظر می‌رسد اندازه استوما همانند قبل نیست.

بثورات یا راش (Rash) پوستی دارید یا پوست اطراف استوما خام است.

ترشحاتی از استوما دارید که بوی بدی می‌دهد.

شما هر نوع زخمی روی پوست اطراف استوما دارید.

علائمی از کم آبی در بدن نظیر خشکی دهان، دفع کمتر ادرار و احساس سبکی سر یا ضعف دارید.

اسهالی دارید که از بین نمی‌رود.