لوله تراشه چیست؟
لولهای بلند و باریک که با قرارگیری درون نای راهی برای ورود اکسیژن و دیگر گازها به بدن فراهم میکند. این تعریف سادهای از لوله تراشه بود، ابزاری پزشکی که جان خیلی از بیماران تنفسی بدان وابسته است.
تاریخچه لوله تراشه: از کشف تا توسعه
اولین لوله تراشه توسط مرکز پزشکی پورتکس به دنیا معرفی شد که بدون کاف و به رنگ سفید بود. پس از آن، یک متخصص بیهوشی به نام مگیل به فناوری یک نوع لوله تراشه کافدار دست یافت که علاوه بر کاف، حاوی یک نوار آبی نیز بود. این فناوری بعدها مورد استقبال شرکتهای سازنده در سراسر جهان قرار گرفت.
تلاشهای زیادی برای توسعه این وسیله پزشکی صورت گرفت تا اینکه دیوید شریدان موفق شد اولین لوله تراشه یک بار مصرف از پلاستیک تولید کند، لولهای که امروزه در جراحیها نیز استفاده میشود. قبل از معرفی لولههای یک بار مصرف، از لولههایی استفاده میشد که قابلیت استفاده چندین باره را داشتند. برای استفاده مجدد، لوله تراشه استریل میشد.
لوله تراشه چه ویژگیهایی دارد؟
بخش عمده لولههای تراشهای که در مراکز مختلف پزشکی استفاده میشوند، از جنس پلی وینیل کلراید هستند. علاوه بر این ماده، از مواد دیگری چون سیلیکون، کائوچو و استیل برای ساخت لولهها استفاده میشود.
این تجهیز پرکاربرد پزشکی به دو صورت کافدار و بدون کاف عرضه میشود. نوع کافدار خود به سه نوع کم فشار، کم حجم و پرشده با فوم موجود است. کاف قابلیت باد شدن دارد. زمانی که لوله در نای بیمار قرار میگیرد، کاف از هوا پر شده و از نشت هوا و همچنین از ورود خون و محتویات معده به راه تنفسی بیمار جلوگیری به عمل میآورد.
برخلاف لوله کافدار، نوع بدون کاف کاربرد محدودتری دارد و اغلب در کودکان استفاده میشود. وجود غضروف کریکوئید در کودکان همانند یک کاف عمل میکند؛ از این رو، نیاز کمتری به کاف در این گروه سنی میباشد.
لوله تراشه از چه اجزایی تشکیل میشود؟
1- نوک لوله: نوک لوله تراشه به صورت مورب یا مخروطی است که جهت آن به سمت چپ میباشد. طراحی مخروطی شکل نوک لوله باعث میشود تا لوله به راحتی از تارهای صوتی عبور کند. همچنین، جهت آن به سمت چپ دید بهتری برای کاربر فراهم میآورد.
2- چشم مورفی یا دریچه چشمی: اگرچه لوله با نوک مورب به آسانی از میان تارهای صوتی عبور میکند، اما احتمال مسدود شدن نوک آن در اثر تماس با دیواره نای زیاد است. در صورت بروز انسداد در نوک، چشم مورفی به عنوان یک راه جایگزین برای عبور هوا استفاده میشود.
3- کاف: عمده لولههایی که برای بزرگسالان استفاده میشوند دارای یک کاف هستند. نمونههای بدون کاف نیز موجود است که کاربردشان برای اطفال است.
4- رابط: نوک پروگزیمال لوله یک رابط 15 میلیمتری (قطر خارجی رابط) دارد که به آن متصل شده است. این رابط امکان اتصال لوله با انواع مختلف تجهیزات تنفسی و بیهوشی را فراهم میکند.
5- علامتگذاری ها روی لوله: بسته به نوع و برند لوله تراشه، چندین علامت روی آن دیده میشود که از جمله آنها میتوان به سایز یا قطر داخلی (برحسب میلیمتر)، طول (برحسب سانتیمتر)، و قطر خارجی (برحسب میلیمتر) اشاره کرد.
6- خط رادیویی مات یا غیرشفاف: بسیاری از لولهها یک خط رادیویی مات دارند که تا انتهای آنها امتداد مییابد. این خط برای زمانهایی که نیاز است موقعیت لوله در تصویربرداری از قفسه سینه مشاهده شود میتواند مفید واقع شود.
7- انحنای مگیل: لوله تراشه یک ساختار منحنی شکل دارد که به این نوع منحنی، منحنی مگیل Magill گفته میشود. منحنی مگیل، قرارگیری لوله درون نای را آسان میکند زیرا شکلی مشابه با راه هوایی دارد.
مزایای لوله تراشه چیست؟
لوله تراشه، همانطور که بیان شد، همانند یک راه مصنوعی برای ورود گازهای تنفسی به ششها عمل میکند و تنفس بیماران را آسان میسازد. علاوه بر آن، این وسیله فواید دیگری نیز دارد که شامل:
- از آسپیراسیون محتویات معده و همچنین ترشحات حلق و خون جلوگیری میکند.
- ساکشن پی در پی را آسان میسازد.
- بدون اینکه به فرد بیمار آسیبی وارد شود میتوان پوزیشن او را به راحتی (بجز در حالت خوابیده) تغییر داد.
- برای عملهای جراحی نزدیک به راه تنفسی نظیر سر و گردن، گوش، حلق و بینی و غیره مناسب است.
- قابل استفاده برای مواقعی که حفظ راه هوایی با ماسک دشوار است.
- قابل استفاده برای بیمارانی که از انسداد دستگاه گوارش رنج میبرند.
- برای بیماریهایی که راه تنفسی فوقانی را درگیر میکنند مناسب است.
چگونگی قرار دادن لوله تراشه کافدار
با وجود اینکه روش لارنگوسکوپی میتواند عوارضی به همراه داشته باشد، ولی همچنان بهعنوان متداولترین روش برای قرار دادن لوله تراشه مورد استفاده قرار میگیرد. روش لارنگوسکوپی شامل مراحل زیر است:
- ابتدا تخت و صورت بیمار هر دو باید در یک موقعیت مناسب نسبت به شما قرار گیرند. برای این کار میتوانید فرد را به حالت دراز کشیده که چشمانش رو به بالا است، قرار دهید. در این حالت، راه هوایی مستقیم است و دید خوبی برای شما ایجاد میکند.
- لارنگوسکوپ را با دست چپ بردارید. آروارهها را با کمک انگشتان شست و نیز اشاره دست راست از هم جدا کنید.
- تیغه را از کناره سمت راست عبور دهید و به آرامی به سوی مرکز و سمت چپ هدایت کنید. محل قرارگیری نوک تیغه لارنگوسکوپ بایستی بین اپیگلوت و قاعده زبان باشد.
- لارنگوسکوپ را بدون اینکه فشاری به دندانها وارد شود، به بالا و جلو ببرید. لیگامانهای هیپوگلوتی در این حالت کشیده و اپی گلوت به بالا و به طرف تیغه خم میشود.
- در نهایت، گلوت را بسته و لوله تراشه را قرار دهید. برای انجام این کار فقط کافیست کاف لوله تراشه از گلوت عبور دهید.
لوله تراشه کافدار فنردار (اسپیرال)
لوله تراشه اسپیرال یا فنردار یکی از انواع لولههای تراشه است. از مهمترین ویژگیهای آن میتوان به انعطافپذیری، نوک صیقل داده شده، وجود دریچه چشمی، کاف کم فشار، وجود بالون پیلوت و سوپاپ نگه دارنده و در نهایت وجود رابط استاندارد اشاره کرد. لوله اسپیرال سایزهای مختلفی دارد و برای تمامی گروههای سنی قابل استفاده است.
به فرآیندی که طی آن اسپیرال درون نای قرار میگیرد، لارنگوسکوپی گفته میشود. دلیل نامگذاری این روش این است که از لارنگوسکوپ برای انجام این فرآیند استفاده میشود. لولهگذاری با استفاده از اسپیرال جدا از آنکه مزایایی دارد، میتواند با معایبی همراه باشد. شکستگی دندان حین لارنگوسکوپی، لارنگواسپاسم بیمار به دلیل کاف پرشده در مسیر تراشه، آسیب تارهای صوتی و خونریزی، گرفتگی صدای بیمار پس از عمل جراحی و ایجاد جراحت در مجرای دهانی از مهمترین آنها میباشند.
لوله تراشه: قدیمی اما همچنان پرکاربرد
لوله تراشه، همانطور که مشخص است، ابزاری پزشکی با پیشینه تاریخی طولانی است و از گذشتههای دور از آن استفاده میشده است. نقش آن در ایجاد یک راه تنفسی برای افرادی که تنفس آنها با مشکل روبرو شده است باعث شده تا این وسیله همچنان کاربرد چشمگیری داشته باشد. در این مقاله همچنین به نحوه استفاده از لوله تراشه پرداختیم که اگر سؤالی در این رابطه یا قسمتهای دیگر دارید میتوانید از طریق بخش بیان دیدگاهها با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
تفاوت لوله تراشه و تراکئوستومی چیست؟
تفاوت لوله تراشه و لوله تراکئوستومی در طول و کاربرد آنهاست. لوله تراکئوستومی طول کمتری نسبت به تراشه دارد و در جراحی تراکئوستومی (نای شکافی) استفاده میشود.
لوله تراشه کافدار با شیر یک طرفه چه کاربردی دارد؟
لوله تراشه کافدار با شیر یک طرفه دارای کاربردی شبیه به لولههای تراشه معمولی میباشد و برای انتقال گازهای حیاتی به بیمار استفاده میشود. این نوع لوله یک بار مصرف بوده و پس از مصرف میبایست دور انداخته شود
تفاوت لوله تراشههای کافدار و بدون کاف برای کودکان چیست؟
در مقایسه با لولههای کافدار، بیشتر از مدل بدون کاف در کودکان استفاده میشود. دلیل این امر این است که در کودکان، باریکترین قسمت نای در غضروف کریکوئید قرار میگیرد که نقش یک کاف فیزیولوژیک ایفا میکند. از این رو، دیگر نیازی به استفاده از کاف نیست. در صورتی که قرار است از لوله تراشه کافدار در کودکان استفاده شود بهتر است از انواعی چون کم فشار استفاده شود.
دیدگاه خود را بنویسید