آنژیوکت و سه‌راهی آنژیوکت

آنژیوکت ها از جمله پرکاربرد ترین اقلام مصرفی تجهیزات پزشکی می باشند که معمولا در ساده ترین تا پیچیده ترین اقدامات درمانی مورد استفاده قرار می گیرند. هرگونه فرآیند تزریق دارو و محتوای دارو در سرم و… می تواند به توسط آنژیوکت ها در سایزهای مختلف انجام پذیرد.

آنژیوکت ابزاری است که به وسیله آن می توان جهت تزریق دارو و مایعات به وریدهای بیمار استفاده نمود. انتخاب برند آنژیوکت در تضمین سلامت بیمار علاوه بر نوع آن نقش بسزایی دارد، برای آگاهی بیشتر از انواع آن و برندهای این نوع ابزار مصرفی پزشکی با ما همراه باشید.

کارایی و ویژگی های مختصر آنژیوکت
آنژیوکت ها دارای قابلیت های مختلفی هستند که براساس بیمار و موضع به کارگیری مورد استفاده قرار می گیرند:

آنژیوکت ها دارای تیوب های انعطاف پذیری هستند که به جهت انتقال دارو از طریق سرم و یا تزریق خون و فرآورده های خونی به داخل ورید بیمار وارد می شوند.

بایستی بدانید که کانولای آنژیوکت دارای کد رنگ های مختلف که هر کدام از این اقلام مصرفی دارای اهداف مختلفی می باشند.

گستره ابعادی آنژیوکت ها از سایز 14 تا 26 می باشد. انتخاب هر کدام از این آنژیوکت ها بسته به شرایط بیمار( سن، نوع بیماری، جنسیت و…) و اورژانس بودن محتوای دارویی که بایستی انتقال پیدا کند سایز و رنگ آنژیوکت را تعیین می نماید.

هرچه شماره گیج آنژیوکت کوچکتر باشد، قطر آنژیوکت دارای ابعاد بزرگتری است و به دنبال آن سرعت انتقال مایعات در آن بیشتر خواهد بود.

ساختار آنژیوکت ها متشکل از یک کاتتر و یک سوزن (نیدل) که پس از ایجاد مسیر ورود به رگ، سوزن خارج می شود.

اجزای تشکیل دهنده آنژیوکت
بخش های مختلف یک آنژیوکت شامل موارد زیر می باشد:

بخش قفل کننده کلاهک
قسمت انتهایی یا بخش فلاش بک (کاربرد این بخش جهت جلوگیری از بازگشت جریان خون)
نگهدارنده سوزن (نیدل)
درب بخش (پورت) تزریق
دریچه
کاتتر انژیوکت
نیدل آنژیوکت

نحوه استفاده از آنژیوکت
به کارگیری آنژیوکت ها به طور معمول با حفظ استراتژی های لازم انجام می پذیرد براین اساس که:

تثبت کردن محل رگی که بایستی تزریق به داخل آن صورت پذیرد.
آنژیوکت به صورت مورب در زاویه تقریبی 30 درجه بایستی وارد شود.
احتمال بازگشت خون پس از آنکه ورید سوراخ می شود در بخش انتهایی آنژیوکت وجود دارد.
کانولا را بایستی به میزان اندک چند میلی متری جلو برده و آن را ثبیت کرده، سپس کانولا را به آرامی اندکی تا پوست عقب بکشید
نیدل آنژیوکت را خارج نموده و سپس اندک فشار بر تیپ کاتتر اعمال شود.

سه راهی آنژیوکت
امروزه با پیشرفت علم پزشکی، متخصصان را برآن داشته است تا تمرکز بیشتری بر روی تولیدات تجهیزات پزشکی داشته باشند که با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته، تجهیزات پزشکی جدیدتری به بازار عرضه کنند. این موضوع به نوبه خود تأثیر به‌سزایی در روند درمان و تسریع در آن خواهد داشت.

یکی از تجهیزات پزشکی که به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد، سه راهی آنژیوکت می‌باشد که به شکل شیر بوده و جهت کنترل جریانی از یک مایع/تزریق/دارو استفاده می‌گردد. این تجهیز سه راه مختلف جریان (از داخل به خارج، داخل به پورت جانبی و پورت جانبی به خارج) فراهم می‌کند که این موضوع به‌واسطه استفاده از دستگیره موجود در بالای تجهیز صورت می‌گیرد.

سه راهی‌های آنژیوکت متشکل از سه عدد پورت (دو عدد مادگی (Female Luer Lock Port) و یک عدد نرگی(Male Luer Lock Port)) و سه درپوش برای آن‌ها می‌باشند. هم‌چنین، یک شیر که در بالای وسیله قرار داشته و توانایی چرخش 360 درجه را داراست. بدنه وسیله شفاف بوده و ساخته شده از پلی کربنات می‌باشد.

انواع سه راهی آنژیوکت براساس رنگ
شیر موجود در بالای تجهیز دارای سه رنگ متفاوت قرمز، آبی، و سفید بوده که در واقع یک نوع رمزگذاری می‌باشد. نوع آبی آن برای تزریق‌های وریدی و نوع قرمز برای جریان‌های شریانی است. نوع سفید آن به ندرت استفاده می‌شود و معمولاً برای بیمارانی است که نیاز به تزریق مقدار زیادی مایعات داخل وریدی دارند. هم‌چنین، آنژیوکت سفید در مواردی که اضطراری نیستند ولی می‌بایست در اولین زمان ممکن انجام شود نظیر تزریق خون نیز کاربرد دارند

ویژگی های سه راهی آنژیوکت
این وسیله پزشکی دارای ویژگی‌هایی می‌باشد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

فراهم کردن جریان ثابتی از یک مایع بدون هیچ گونه اختلال در آن
بدنه عایق به نشتی و تحمل فشار تا بیش از 10 بار در شرایط نرمال
وجود علامت‌های پیکان بر روی شیر نشان دهنده جهت سیال
امکان چرخش 360 درجه شیر بدون هیچ گونه محدودیت
امکان تزریق چند مایع به طور همزمان به فرد
قابل استفاده برای کودکان و بزرگسالان
تعویض هر از 72 ساعت یک بار
استریل شده و یک بار مصرف

تفاوت بین سه راهی و چهارراهی آنژیوکت

چهارراهی‌های آنژیوکت دارای قابلیت چرخش 360 درجه را دارند و طبق شکل زیر، برای هر یک از چهار موقعیت در دسترس، دارای حالاتی می‌باشند. در مقابل، سه‌راهی‌های آنژیوکت تنها دارای سه موقعیت بوده که هر سه حالت آن در شکل زیر به نمایش درآمده‌اند.

در حالت اول، مایع بین نقطه A و B جریان می‌یابد.
در حالت دوم، مایع بین نقاط A و C جریان می‌یابد.
در حالت سوم، مایع بین نقاط B و C جریان می‌یابد.
در حالت چهارم که تنها در آنژیوکت‌های چهارراهی وجود دارد، مایع بین هر سه نقطه جریان می‌یابد.

نحوه استفاده از سه راهی آنژیوکت
جهت استفاده از سه راهی آنژیوکت بهتر است مراحل زیر انجام شود:

در ابتدا، بسته‌بندی را از نظر عدم آسیب‌دیدگی و هم‌چنین تاریخ انقضا بررسی کنید و سپس آن را باز کنید. لازم است پس از باز کردن، سریعاً از آنژیوکت استفاده کنید.
درپوش‌ها را از انتهای پورت‌ها خارج کنید.
براساس نوع نیاز، یکی از پورت‌ها را به لوله انبساط یا هر نوع وسیله دیگر وصل کنید.
هرگونه هوای موجود در آنژیوکت یا لوله‌های متصل شده خارج کنید.
محل اتصال را تمیز کرده و به بیمار وصل کنید.
احتیاط های لازم هنگام استفاده از سه راهی آنژیوکت
تنها یک بار استفاده کنید.
در صورت وجود آلودگی، کثیفی، یا آسیب‌دیدگی از آن استفاده نکنید.
استفاده بیش از یک بار برای بیماران دیگر ممکن است باعث ایجاد عفونت شود.
هنگام استفاده، از اتصال پورت اطمینان حاصل کنید. به طور مرتب چک کنید هیچ گونه نشتی مایع در محل اتصال وجود نداشته باشد.
مزایای استفاده از سه راهی آنژیوکت
دیرتر خراب شدن آنژیوکت به علت عدم نیاز به فشار به رگ بیمار
کاهش احتمال آلودگی به هنگام قطع و وصل میکروست
عدم آلودگی ست سرم به علت عدم نیاز به جابجابی
کاهش آلودگی و تخریب رگ در اطفال
کاهش خطر آمبولی
عوارض استفاده از سه راهی آنژیوکت
با توجه به طراحی آنژیوکت، یک “فضای مرده” در محل اتصال بین سه راهی و دیگر وسایل بوجود می‌آید. این فضا را با وجود شستشو، نمی‌توان کاملاً از بقایای مایعات عبور کرده از آن پاک کرد که منجر به تجمع آلودگی در این ناحیه می‌گردد. حین مدتی که کاتتر به طور ثابت در رگ خون وجود دارد، تجمع آلودگی منجر به تجمع باکتری‌ها می‌گردد. هم‌چنین، دستکاری‌های مکرر آنژیوکت باعث افزایش آلودگی و به تبع آن، عفونت‌های بیمارستانی می‌گردد.

****

انواع آنژیوکت ها براساس رنگ
آنژیوکت براساس رنگ به چند نوع مختلف تقسیم بندی می شود، لازم به ذکر است که بگوییم هر کدام از رنگ های آنژیوکت دارای سایز مشخصی هستند و استفاده از هر کدام از این آنژیوکت ها بسته به برخی عوامل متفاوت است.

آنژیوکت نارنجی
سایز یا شماره گیج آنژیوکت نارنجی 14 می باشد. براین اساس سرعت انتقال مایع آن در مقایسه با دیگر انواع آنژیوکت ها بیشتر بوده و میتواند تا سرعت 240 میلی لیتر در دقیقه محتوی مایع را عبور دهد. دارای طول متوسط 45 میلی متر می باشد.

یکی از مهمترین کاربرد آنژیوکت نارنجی برای استفاده در انتقال خون می باشد. (با توجه به سوسپانسیون بودن خون یا وجود ذرات و املاح در خون برای انتقال خون می بایست از آنژیوکت های با قطر بزرگ استفاده نمود.) همچنین در موارد آسیب های بزرگ و جراحی های بزرگ برای بیماران از این نوع اقلام مصرفی استفاده می گردد، به طور کلی کاربرد این آنژیوکت در شرایط اورژانس می باشد.

سایز 14G
رنگ نارنجی
طول 45mm
نرخ جریان 240ml
تعویض سریع مایعات
تزریق خون
تروما و جراحی بزرگ
سایز 16G
رنگ خاکستری
طول 45mm
نرخ جریان 180ml
تعویض سریع مایعات
تزریق خون
تروما و جراحی بزرگ
آنژیوکت خاکستری
همان طور که ذکر شد، هر کدام از آنژیوکت ها دارای سایز مشخصی می باشند. براین اساس سایز آنژیوکت خاکستری16 است. به طور متوسط دارای طول 45 میلی متر بوده و دارای سرعت انتقال مایعات 180 میلی لیتر در دقیقه می باشد. این نوع آنژیوکت نیز جهت انتقال سریع مایعات و انتقال خون و در آسیب ها جراحی های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد.

آنژیوکت سفید
آنژیوکت سفید دارای سایز 17 است و سرعت انتقال مایعات 130 میلی لیتر در دقیقه می باشد. کاربرد آنژیوکت سفید همانند موارد قبلی برای انتقال مایعات مناسب است و سرعت انتقال با استفاده از آن سریع است، همچنین برای انتقال خون و فرآورده های خونی، آسیب ها و جراحی های بزرگ گزینه مناسبی می باشد.

سایز 17G
رنگ سفید
طول 45mm
نرخ جریان 130ml
تعویض سریع مایعات
تزریق خون
تروما و جراحی بزرگ
سایز 17G
رنگ سفید
طول 45mm
نرخ جریان 130ml
تعویض سریع مایعات
تزریق خون
تروما و جراحی بزرگ
آنژیوکت سبز
سایز آنژیوکت سبز 18 است و نرخ انتقال مایعات در آن به میزان 90 میلی لیتر در دقیقه کاهش یافته و سرعت انتقال مایعات به نسبت سایر آنژیوکت هاآهسته تر است و در انتقال خون و جراحی ها کاربرد دارد. درعین حال زمانی که نیاز به تغذیه از طریق تزریق یا برای موارد برداشت از رده سلول های بنیادی این انژیوکت مورد استفاده قرار می گیرد.

آنژیوکت صورتی
دارای گیج شماره 20 می باشد. انتقال مایعات با نرخ کند و کنترل شده تر 60 میلی لیتر در دقیقه انجام می گردد. دارای طول 32 میلی متر است و برای بسیاری از انتقال سرمی و دارویی درون وریدی مناسب می باشد. همچنین جهت تزریق بسیاری از داروهای بیحسی و بیهوشی مورد استفاده قرار می گیرد.

سایز 17G
رنگ سفید
طول 45mm
نرخ جریان 130ml
تعویض سریع مایعات
تزریق خون
تروما و جراحی بزرگ
سایز 22G
رنگ آبی
طول 25mm
نرخ جریان 36ml
انتقال مایعات و دارویی به سالمندان
انتقال دارویی به بیماران سرطانی
آنژیوکت آبی
این آنژیوکت دارای سایز 22 می باشد و طول آن 25 میلی متر است. آنچه بایستی از این نوع آنژیوکت بدانید این است که نرخ سرعت آن آهسته و 36 میلی لیتر در دقیقه می باشد. از کاربردهای مهم و اساسی این نوع آنژیوکت جهت انتقال دارویی و سرمی در کودکان مناسب است و در عین حال در افراد مسن و بیماران مبتلا به سرطان جهت انتقال های دارویی مورد استفاده قرار می گیرد.

آنژیوکت زرد
یکی دیگر از آنژیوکت ها به رنگ زرد است و طول آن 19 میلی متر می باشد. جالب است بدانید که نرخ سرعت این دارو و سرم برابر با 20 میلی لیتر در دقیقه است و یکی از کاربردهای مهم آن برای استفاده نوزادان و کودکان می باشد.

سایز 24G
رنگ زرد
طول 19mm
نرخ جریان 20ml
مناسب نوزادان و کودکان
سایز 26G
رنگ بنفش
طول 0.6 * 19 میلی متر
سرعت انتقال مایع در درقیقه 15ml
مناسب گروه سنی نوزادان تازه متولد شده و سایر نوزادان
و گروه سنی کودکان تا 4 سال
آنژیوکت بنفش
این آنژیوکت دارای سایز 26 می‌باشد و طول آن 0.6 * 19 میلی متر است. آنچه بایستی از این آنژیوکت بدانید این است که میزان انتقال مایع در دقیقه 15 میلی متر است. از کاربردهای مهم و اساسی این نوع آنژیوکت برای گروه های سنی نوزادان تازه متولد شده و سایر نوزادان و کودکان تا محدوده 4 سال استفاده می شود.

آنژیوکت و قسمت‌های سازنده آن
آنژیوکت درواقع یک مجرای باریک پلاستیکی توخالی است. این وسیله پزشکی پرکاربرد از قسمت‌های مختلفی تشکیل می‌شود که هریک نقش ویژه‌ای ایفا می‌کند. شکل زیر تصویری از اجزای تشکیل دهنده انواع آنژیوکت را به نمایش می‌گذارد.

اهمیت انتخاب صحیح آنژیوکت
همانطور که پیشتر بیان کردیم، آنژیوکت ها در سایزهای مختلفی عرضه می‌شوند که هرکدام مناسب برای گروه سنی خاص بوده و عملکرد مخصوص به خود را دارد. از این رو، در انتخاب این وسیله باید دقت کرد تا از هرگونه عوارض احتمالی استفاده از انواع آنژیوکت نظیر درد جلوگیری کرد.

انتخاب صحیح آنژیوکت به عوامل مختلفی بستگی دارد که در زیر به سه مورد از آن‌ها اشاره می‌شود:

ضخامت رگ
ضخامت رگ یکی از فاکتورهای مهم در انتخاب آنژیوکت است. به طور کلی، اگر بیمار دارای رگ‌های نازک و شکننده ظریف است باید از آنژیوکت صورتی استفاده کرد. از طرفی دیگر، برای بسیاری از بزرگسالان که رگ‌های آن‌ها ضخیم‌تر از رگ‌های نوجوانان و کودکان است آنژیوکت‌های سایز 14 و 22 توصیه می‌شود.

اهمیت ضخامت رگ در انتخاب آنژیوکت
اهمیت سن بیمار در انتخاب آنژیوکت

سن بیمار
به سن بیمار توجه کنید.عدم انتخاب صحیح آنژیوکت می‌تواند فرد را با مشکل روبرو کند. برای مثال، اگر از آنژیوکت ضخیم نظیر مدل خاکستری یا نارنجی حتی صورتی و آبی برای کودکان و نوزادان استفاده شود ممکن است رگ آن‌ها را حین فرآیند تزریق پاره کند.

نوع ماده تزریقی
نوع ماده تزریقی یکی دیگر از عوامل مؤثر در انتخاب نوع آنژیوکت است. به طور معمول، برای انتقال مواد استروئیدی و کریستالوئیدی از آنژیوکت‌های ضخیم استفاده می‌شود تا با اعمال فشار متوسط باعث انتقال آن‌ها به بدن شوند.

آنژیوکت و راهنمای استفاده از آن
یکی از سؤالاتی که ممکن است برای شما پیش آید، چگونگی استفاده از انواع آنژیوکت است. پاسخ به این سؤال راحت است! قسمت سوزنی آنژیوکت از طریق ایجاد برش مورب، از پوست عبور کرده و وارد رگ می‌شود و انتقال مایعات صورت می‌گیرد.

یکی از قابلیت‌هایی که آی وی کانولا برای مصرف‌کنندگان فراهم می‌کند این است که آن‌ها می‌توانند خون موجود در رگ را مشاهده کنند. این کار به‌واسطه لغزش کاتتر روی سطح بالایی سوزن صورت می‌گیرد که این خود ایجاد یک علامت می‌کند و با کمک آن می‌توان خون را از بدن خارج یا مایعات را وارد رگ کرد.

نشانه وجود مشکل در آنژیوکت
گاهی اوقات ممکن است حین استفاده از آنژیوکت با علائمی نظیر قرمزی و متورم شدن، سوزش و تاول زدگی، خونریزی و تجمع خون در محل پوست یا اطراف آن مواجه شوید. این علائم نشان دهنده وجود مشکل در فرآیند استفاده از کانولای وریدی است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن بایستی موضوع را با پزشک مطرح کرد.

سایز آنژیوکت چه نقشی در انتخاب و کاربرد آن دارد؟
سایز آنژیوکت به عنوان فاکتوری اساسی در انتخاب این وسیله شناخته می‌شود. اهمیت آن به اندازه‌ای است که اگر انتخاب سایز آن به طور صحیح صورت نگیرد می‌تواند عوارضی مثل پارگی رگ، درد، عفونت، متورم شدن پوست و اشکال در انتقال مایعات به رگ به همراه داشته باشد.

آنژیوکت کودکان و بزرگسالان چه تفاوت‌ های دارند؟
به طور معمول از آنژیوکت‌های برای کودکان استفاده می‌شود که در مقایسه با بزرگسالان از ضخامت کمتر (قطر کمتر یا عدد گیج بیشتر) برخوردار است. دلیل این امر این است که رگ کودکان نازک، ظریف و آسیب پذیر است و استفاده از آنژیوکت با قطر بیشتر احتمال پارگی رگ در کودکان را افزایش می‌دهد.

مارک‌ها و قیمت خرید و فروش انواع آنژیوکت
اکنون، با اطلاعاتی که با مطالعه این مطلب در اختیار دارید می‌توانید برای خرید آنژیوکت اقدام کنید. این تجهیز پزشکی توسط داروخانه‌ها و شرکت‌های مختلفی نظیر مجموعه “بنیان تجارت تجر” به فروش می‌رسد. شرکت ما محصولات خود را از برندهای معتبر نظیر پلی مد تأمین و عرضه می‌کند. از جمله تفاوت‌های آنژیوکت پلی مد با سایر آنژیوکت ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

برخورداری از کاتتر مخروطی، مقاوم در برابر پیچ خوردگی و غیرشفاف در برابر انواع پرتوها
باله های انعطاف پذیر به منظور تثبیت آسان و ایمن آنژیوکت در محل
استفاده از مواد زیست سازگار در ساخت آن‌ها که زمان ماندگاری آنژیوکت را افزایش می‌دهد.
محفظه فلاش بک شفاف برای وارسی آسان و جلوگیری از بازگشت خون و مایعات
دستگیره گرد موجود روی توپی سوزن برای پشتیبانی بهتر در حین وارد کردن
پورت تزریق با شیر سیلیکونی مناسب برای درمان‌های دوره ای
با توجه به متنوع بودن مدل‌های آنژیوکت و همچنین نوسانات نرخ ارز توصیه می‌شود پیش از خرید این محصول با کارشناسان ما تماس حاصل کنید تا شما را از قیمت آنژیوکت مطلع سازند.

آنژیوکت و نقش مهم آن در تزریق وریدی
در این مقاله سعی شد تا تمامی آنچه که نیاز است درمورد آنژیوکت بدانید به طور کامل توضیح داده شود. همانطور که بیان کردیم، آنژیوکت در سایزهای مختلفی قابل دسترس می‌باشد که نمونه با قطر کمتر به طور معمول برای افراد با سن پایین و آنژیوکت با ضخامت بیشتر برای بزرگسالان استفاده می‌شود. علاوه بر آن، به این موضوع اشاره شد که خرید کانولای وریدی نیازمند توجه به فاکتورهایی نظیر سن بیمار، نوع مایع تزریقی و ضخامت رگ است.

در انتها، چنانچه هنوز پیرامون انواع آنژیوکت‌ها یا موضوعاتی دیگر از این مقاله سؤالی دارید می‌توانید از طریق بخش بیان دیدگاه ها با ما ارتباط برقرار کنید.

سوالات متداول

آیا آنژیوکت ها در انتقال خون و مایعات بیولوژیک برای بیمار کاربرد دارد؟

بلی، آنژیوکت ها در سایز بزرگ در گیج های 14 و 16 به ترتیب با رنگ های نارنجی و خاکستری در بخش های ICU و جراحی مورد استفاده قرار گرفته که قابلیت انتقال خون و انتقال سریع مایعات را دارد

کدام یک از آنژیوکت ها در فرآیندهای درمانی کودکان و نوزادان کاربرد دارد؟

در طیف کاربردی کودکان و نوزادان آنژیوکت های زرد و بنفش قابلیت کاربرد را دارند.

در انتقال دارو و‌ محتوی سرم به بدن بیمار کدام یک از طیف های آنژیوکت استفاده می‌شود؟

در انتقال دارو و محتوی سرم و علی الخصوص انتقال هایی مایعات با سرعت های کنترل شده از انژیوکت های رنگ صورتی (گیج ۲۰) و آبی ( گیج ۲۲) استفاده می‌شود.

بیشترین زمان ماندگاری آنژیوکت در رگ بیمار چند ساعت می‌باشد؟

در بسیاری از دستورالعمل ها به طور متوسط حداکثر ۷۲ ساعت جهت باقی مانند انژیوکت در بدن فرد ذکر شده است ولی بهتر بستر به جهت جلوگیری از ایجاد و ورود آلودگی ها به ورید بیمار این زمان بیشتر از حداکثر ۳۶ ساعت نشود . ( با اهتمام به این امر که کانولا به درستی در ورید بیمار قرار بگیرد جا به جا نشود مورد درستکاری توسط بیمار قرار نگیرد فرد به محیط های آلوده وارد نشود و فضا به میزان لازم بسته باشد تا امکان انتشار آلودگی به بدن بیمار نباشد.

چه زمانی نیاز به استفاده از سه راهی آنژیوکت می‌باشد؟

زمانی که نیاز به مدیریت انتقال مایعات با حجم زیاد و یا چندین مایع و دارو به صورت همزمان ولی از مسیر های متفاوت به بدن بیمار می‌باشد نیاز به استفاده از سه راهی های انژیوکت می‌باشد.